Het Vasten

Regels over het vasten

Ten eerste: de definitie van het vasten en de rechtsgeldigheid

Het vasten is het zich onthouden van geneugten, met de intentie dat te doen vanaf de eerste ochtendschemering tot zonsondergang. God de Verhevene heeft het vasten in de maand Ramadan opgelegd aan de moslims in het tweede jaar hidjra, twee nachten gedurende de maand Sha’ban.

De regels met betrekking tot het vasten gingen geleidelijk vooruit in drie fases:

  1. Het was een plicht om te vasten naar keuze. Wie wilde, die vastte en wie niet wilde, die vastte niet. Als men in staat was had men de vervangende plicht armen eten te geven. Dat heeft de Verhevene gezegd {En zij die er wel toe in staat zijn (maar het niet doen) hebben als vervangende plicht een behoeftige te spijzigen} (al-Baqara: 184).
  2. De plicht van het vasten werd iets dwingends zonder keuzemogelijkheid. De zieke en de reiziger werd goedkeuring verleend om te eten en na de Ramadan te vasten om de dagen in te halen die hij had verbroken. En dit volgens de woorden van de Verhevene {Wie van jullie aanwezig is in de maand die moet erin vasten en als iemand ziek is of op reis, dan een aantal andere dagen} (al-Baqara: 185).
  3. Het toestaan van eten, drinken en geslachtsgemeenschap vanaf zonsondergang tot de ochtendschemering van de volgende dag. Van de regels met betrekking tot het vasten in de eerste en de tweede fase was het voor de vastende verboden te eten, te drinken of gemeenschap te hebben als hij sliep tot de volgende dag. Dat maakte het moeilijk voor de moslims en de woorden van de Verhevene werden neergezonden: {Het is jullie toegestaan in de nacht van de vasten omgang met jullie vrouwen te hebben} tot de woorden van de Verhevene: {Eet en drinkt totdat voor jullie in de morgenschemering de witte draad van de zwarte draad te onderscheiden is} (al-Baqara: 187).

De moslims waren het erover eens dat het vasten in de maand Ramadan verplicht is en dat het één van de zuilen van de islam is. En dat degene die het ontkende een afvallige ongelovige is.

Ten tweede: voorwaarden van het vasten en voor wie het verplicht is:

De voorwaarden van het vasten zijn er in twee soorten:

  1. De voorwaarden van de verplichting: dat wil zeggen de noodzakelijke voorwaarden die het vasten tot een plicht maken, zijn: de islam, de belasting en het kunnen verdragen van het vasten.
    Het vasten vervalt voor de niet-moslim, en het vervalt als de moslim de belasting niet aankan, zoals een geestelijk gestoorde of een kind. En als het kind verplicht wordt te vasten om hem eraan te laten wennen, bestraf als hij de leeftijd van 10 jaar bereikt (als hij niet vast) en prijs hem als hij het goed doet (vanaf 7 jaar).
    Het vasten vervalt ook voor degenen die het sowieso niet kunnen verdragen, zoals een bejaarde, een ongeneeslijk zieke; zij moeten een vervangende plicht vervullen.
  2. De voorwaarden van uitvoering en geldigheid: dat wil zeggen de noodzakelijke voorwaarden om het vasten geldig en ontvankelijk te maken en dat is: de islam, het onderscheid met betrekking tot kinderen, de staat van reinheid met betrekking tot  menstruatie en postnatale bloeding, omdat de vrouwen die menstrueren of een postnatale bloeding hebben de plicht hebben om te vasten. Hun vasten is niet geldig totdat zij rein zijn. Dus zij verbreken het vasten gedurende de tijd van hun menstruatie of postnatale bloeding totdat ze weer rein zijn, dan halen ze de dagen in die ze hebben verbroken en vasten ze. Voor de geldigheid van het vasten wordt als voorwaarde gesteld  dat het niet gebeurt op een dag waarop het verboden is, zoals een feestdag of iets dergelijks.

Ten derde: plichten van het vasten:

Dat zijn er twee:

  1. De intentie: omdat dat de religieuze verplichtingen onderscheidt van gewoontes en het is niet verplicht om het uit te spreken, omdat de plaats van de intentie in het hart is. Wie de laatste maaltijd (suhur) verricht met de bedoeling te gaan vasten, die heeft het voornemen. En wie het voornemen heeft de geneugten achter zich te laten als teken van gehoorzaamheid aan God, die heeft de intentie.
    De tijdsduur van de intentie is gedurende de nacht tot de eerste ochtendschemering en dat is voor het vasten in de maand Ramadan. Bij het inhalen van de gemiste dagen van de vorige Ramadan, bij het vasten van de gelofte en bij het vasten van de boetedoening is het vasten niet geldig als er is geen intentie is bij de eerste ochtendschemering. En dat is volgens de overlevering van Hafsa (moge God tevreden met haar zijn), zij heeft gezegd: de Profeet (vrede zij met hem) heeft gezegd: “ wie niet de mening deelt van de consensus, over welke regels van intentie en voornemen dan ook- voor hem is er geen vasten. Overgeleverd door Ahmad en de metgezellen van de Sunan en het werd geldig verklaard door Ibn Ghazima en Ibn Hubbaan.
    Wat betreft het vasten op vrijwillige basis, dan is de intentie correct tot aan de voormiddag bij de Hanafieten en Shafi’ieten en dat is volgens de overlevering van ‘Aisha (moge God tevreden met haar zijn). Zij zei: “op een dag kwam de Profeet (vrede zij met hem) bij me en zei: “heb jullie iets?” Wij zeiden: “nee”. Toen zei hij: “want ik vast”. Overgeleverd door Muslim en Abu Daawud.
  2. Onthouding van geneugten: van de volgende ochtendschemering tot zonsondergang. En geneugten zijn er in vier soorten:
  • alles wat binnengaat via de mond, ongeacht of het eten of drinken is waarmee het lichaam wordt gevoed of dat het iets is wat niet nodig is voor het lichaam. En alles wat het lichaam voedt zelfs als het niet via de mond binnenkomt maar bijvoorbeeld via een injectienaald en dergelijke. Een injectie voor medicijnen, ongeacht of ze voor de spieren zijn of voor de aderen, verbreekt het vasten niet.
  • opzettelijk braken. Wat betreft braken tegen wil en dank, dat verbreekt het vasten niet. Hij zei (vrede zij met hem): “wie het braken ondergaat –of er door overvallen wordt- hoeft het vasten niet in te halen. Wie het braaksel opwekt –met opzet braakt- moet het vasten inhalen. Overgeleverd door Ahmad, Abu Daawud, al-Tirmidhi, Ibn Maajah, Ibn Hubbaan, al-Daraqutni, en al-Haakim, en het is geldig verklaard.
  • zelfbevrediging; en dat is met opzet klaarkomen, ongeacht de redenen daarvan, of het nou komt doordat de man zijn vrouw zoent, of het met de hand doet, het verbreekt het vasten. Betreft de oorzaak alleen het kijken (naar iets) of het denken (aan iets), dan verbreekt het het vasten niet en zo heeft het klaarkomen geen effect op het vasten.
  • geslachtsgemeenschap:omdat God de Verhevene het alleen ‘s nachts toestaat in de maand Ramadan, {Het is jullie toegestaan in de nacht van de vasten omgang met jullie vrouwen te hebben} (al-Baqara: 187).

Er zijn voorwaarden gesteld aan deze geneugten die de vastende in gedachte moet houden bij het vasten. Of het nu gaat om eten, drinken, zelfbevrediging, het opzettelijk braken, of geslachtsgemeenschap, als men dit vergeet verbreekt het vasten niet, ongeacht of het in de maand Ramadan is of in een andere maand, en ongeacht of het verplicht of vrijwillig vasten is.  Dit is volgens de woorden van de Gezant Gods (vrede zij met hem): “wie vergeet – dat hij aan het vasten is- en hij eet of drinkt, laat hem zijn vasten afmaken want God voedt hem en geeft hem te drinken”. Overgeleverd door de groep (geleerden).

Ten vierde: regels van vasten verbreken in Ramadan

Er zijn zes soorten situaties die het vasten verbreken tijdens Ramadan:

  1. De vrouw die menstrueert of een postnatale bloeding heeft moet het vasten verbreken, het is verboden voor haar om te vasten. Ze moet het inhalen, dat wil zeggen dat ze de dagen vast die ze verbroken heeft. ‘Aisha (moge God tevreden met haar zijn) heeft gezegd: “wij menstrueerden ten tijde van de Gezant Gods (vrede zij met hem) en ons werd toen bevolen om het vasten en het gebed in te halen”. Overgeleverd door al-Bukhaari en Muslim.
  2. Het vasten mag verbroken worden door de zieke en de reiziger, zij hoeven het slechts in te halen. En vasten op reis is beter als er geen schade wordt aangericht. Als dat wel zo is dan is het verbreken van de vasten beter. Abu Said al-Khadri (moge God tevreden over hem zijn) zei: “wij waren op reis met de Gezant Gods (vrede zij met hem) tijdens Ramadan, er waren er die vastten en er waren er die niet vastten. Er was geen vastende die het zou verbreken en geen verbreker die zou vasten. Vervolgens vonden zij dan: wie de kracht vond die vastte, want dat is goed. En ze vonden dat iemand die te zwak was het vasten moest verbreken, dat is goed”. Overgeleverd door Ahmad en Muslim. Er wordt als voorwaarde gesteld voor het mogen verbreken van het vasten tijdens reis, dat de afstand van de reis een afstand is korter dan het gebed en dat de reiziger vertrekt voor het ochtendgebed. Als hij ergens verblijft en hij is van plan te vasten en de dageraad is in zijn land gekomen en hij gaat dan reizen, in dat geval is het vasten verbreken niet toegestaan. Als hij reizende is en van plan te vasten ‘s nachts om vervolgens overdag zijn vasten te verbreken, dan is dat hem toegestaan.
    Men staat de zieke toe om het vasten te verbreken als het vasten de ziekte verergert of de genezing ervan vertraagt. En als hij vast dan is zijn vasten geldig maar met afraden, omdat hij zich afwendt van de vrijstelling die God hem verleende. Wat de zwangere en de zogende vrouw betreft, voor haar is het toegestaan het vasten te verbreken, als ze denken dat het schade toebrengt. Ze zijn verplicht deze dagen in te halen.
  3. Het vasten verbreken is toegestaan voor bejaarden en de ongeneeslijk zieken. Zij hoeven het niet in te halen, maar ze moeten een vervangende plicht vervullen. En dat is iedere dag een arme voeden, zoals werd overgeleverd door Ibn ‘Abbaas. Hij zei: aan de bejaarde is toestemming verleend om het vasten te verbreken en hij moet iedere dag een arme voeden en hij hoeft het niet in te halen. Overgeleverd door al-Daraqutni, al-Haakim en het is geldig verklaard.
  4. Het vasten verbreken met opzet zonder geslachtsgemeenschap, zoals iemand die eet, drinkt, met opzet braaksel opwekt of aan zelfbevrediging doet; dan is het verbreken een fout. Of als iemand dacht dat de dageraad er nog niet was terwijl hij de laatste maaltijd geniet (suhur). En later werd hem bekend gemaakt dat de dageraad al was gekomen. Of zoals iemand die dacht dat de zon al was ondergegaan en toen hij at werd duidelijk gemaakt dat het nog geen zonsondergang was. Of iemand die zijn bewustzijn verloor; al deze mensen moeten het inhalen zonder boetedoening met uitzondering van degene die at en het vergeten was, hij hoeft het niet in te halen zoals we eerder hebben vermeld. Het verbreken van het vasten is een fout, maar geen zonde. Als de verbreker het met opzet doet dan is het een grote zonde volgens de woorden van de Gezant Gods (vrede zij met hem): “Wie een dag van Ramadan het vasten verbreekt, hij haalt het niet in al vast hij een heel jaar”. Overgeleverd door Ahmad en al-Daarmi.
  5. Als men opzettelijk het vasten verbreekt met geslachtsgemeenschap moet hij zich de rest van de dag onthouden (vasten), het inhalen en ook boete doen, dit geldt voor de man, volgens overeenstemming van de schriftgeleerden. Ze verschillen van mening of de boetedoening ook verplicht is voor de vrouw of niet? De Hanafieten verplichtten haar tot hetzelfde als de man, de Shafi’ieten doen dat niet.
  6. De geestelijk gehandicapte totdat hij genezen is, het kind tot hij de gepaste leeftijd heeft bereikt en de ongelovige tot hij moslim is geworden. Zij hoeven het vasten niet in te halen en geen vervangende plicht te vervullen. En de boetedoening is het vrijlaten van slaven, als men niet in staat is dan vast men de twee opvolgende maanden. Als men niet in staat is zestig armen te voeden van wat hij zijn familie te eten geeft. Rangschikken is verplicht bij de meeste schriftgeleerden, en de toevlucht zoeken naar de volgende boetedoening is niet toegestaan, behalve bij het onvermogen. Dit bouwt voort op de beroemde overlevering, waarin een man bij de Profeet (vrede zij met hem) kwam en zei:”Oh Gezant Gods, ik ben geruïneerd.” Hij zei toen: “Hoezo ben je geruïneerd?” De man zei: “Ik heb gemeenschap gehad met mijn vrouw tijdens Ramadan”. Hij zei: “Kan je slaven vrijkopen?” De man zei: “Nee”. Hij zei toen: “Kan je twee opvolgende maanden vasten?” De man zei: “Nee”. Hij zei toen: “Kan je zestig armen voeden?” De man zei: “Nee”. Toen ging hij zitten. De Profeet (vrede zij met hem) kwam bij hem met een mand dadels, hij zei toen: “Geef deze mand met dadels als liefdadigheid”. Hij zei toen: “Zal ik dit geven aan mensen die nog armer zijn dan wij? Er is geen familie tussen de twee bergen (van Medina) die armer is dan wij”. De Gezant Gods (vrede zij met hem) lachte tot zijn achterste kiezen te zien waren en hij zei: “Neem het en ga je familie voeden”. Overgeleverd door de groep (geleerden).

En wie nogmaals gemeenschap heeft op dezelfde dag moet één keer boete doen. En wie het nog eens doet op een andere dag moet over iedere dag boete doen, behalve bij de Hanafieten daar moet je één keer boete doen. Behalve wanner je de boetedoening al hebt uitgevoerd en vervolgens nog een keer gemeenschap hebt, dan is nog een keer boetedoening verplicht.

Ten vijfde: het inhalen van gemiste dagen bij het vasten:

Het inhalen van gemiste dagen van Ramadan moet plaatsvinden voor de volgende Ramadan, dit is in overeenstemming van de schriftgeleerden. De in te halen dagen zijn in aantal als de uit te voeren dagen. Wie drie dagen heeft gemist moet in plaats daarvan drie dagen vasten. De volgorde is niet verplicht, het is toegestaan dat men drie verschillende dagen vast, maar opeenvolgend is beter, omdat het lijkt op het uitvoeren van het vasten zelf.

En als de volgende Ramadan aanbreekt zonder dat men de gemiste dagen heeft ingehaald en daarvoor was een excuus aanwezig, dan mag het inhalen gebeuren na het vasten in de Ramadan en heeft hij geen (andere) verplichting. Als er geen excuus aanwezig is dan is het verplicht om het inhalen na de Ramadan te doen, samen met het uitvoeren van een vervangende plicht en dat is elke dag een arme voeden.

Als de moslim sterft terwijl hij nog moet vasten dan wordt er de voorkeur gegeven dat zijn erfgenaam dat voor hem doet, volgens de overlevering van de Gezant Gods (vrede zij met hem): “Wie sterft terwijl hij nog moet vasten daarvoor moet zijn erfgenaam inhalen”. Overgeleverd door de twee sheikhs (al-Bukhaari & Muslim). Bij de Shafi’ieten kiest de erfgenaam tussen vasten en een vervangende plicht. Wat de school van de meerderheid betreft, zij zeggen: de erfgenaam laat iedere dag een arme voeden in zijn naam, en dat is volgens de traditie: “wie overlijdt terwijl hij nog moet vasten, laat dan in zijn plaats iedere dag een arme voeden”. Overgeleverd door al-Tirmidhi via Ibn ‘Umar.

Ten zesde: wat is toegestaan bij het vasten: 

Aan de vastende is toegestaan wat hierna volgt:

  • Je in water laten zakken of erin springen om je te wassen. Zo is er overgeleverd dat de Gezant Gods (vrede zij met hem) zijn hoofd overgoot met water wegens dorst en hitte, terwijl hij vastte. Overgeleverd door Ahmad, Malik en Abu Daawud, met een geldige keten van overleveraars. En als er per ongeluk water terechtkomt in de mond van de vastende, dan is zijn vasten gewoon geldig, omdat het lijkt op vergeetachtigheid.
  • Het gebruik van kohl en het druppelen van de ogen, ook al komt de smaak ervan in de keel, omdat het oog geen doorgang naar binnen heeft. En zo ook oordruppels. Wat via de mond of de neus naar binnengaat verbreekt het vasten wel.
  • De mond spoelen en opsnuiven van water zonder slikken. Als iets van het water per ongeluk doorgeslikt wordt verbreekt dat het vasten niet, omdat het op vergeten lijkt.
  • Iemand kussen terwijl je je kunt beheersen. Er is geen verschil daarin tussen jongeren en ouderen, omdat de zelfbeheersing het belangrijkste is. Als bij iemand gewoonlijk met één kus zijn lust wordt opgewekt, dat wordt dat afgewezen. En in de geldige overlevering staat dat de Gezant Gods (vrede zij met hem) iemand kuste terwijl hij vastte (allen waren het erover eens) en dat ‘Umar Ibn Khattaab op een dag iemand kuste terwijl hij vastte. De Profeet (vrede zij met hem) kwam en zei: “Ik heb vandaag iets verschrikkelijks gedaan, ik heb iemand gekust terwijl ik vastte”. Hij (vrede zij met hem) zei toen: “Vind je dat je je mond kan spoelen met water terwijl je vast?” ‘Umar zei: “Ik vind van wel”. Hij zei toen: “wat is er dan?” “Wat is je vraag?” (Overgeleverd door Ahmad en Abu Daawud).
  • De aderlating (al-hijama): dat is het afnemen van bloed uit het hoofd. En de aderlating (al-fasd) is het afnemen van bloed uit ieder ander lichaamsdeel. De Gezant Gods (vrede zij met hem) liet een aderlating doen terwijl hij vastte. (Zo leverde al-Bukhaari over in zijn Sahih). Als het de vastende verzwakt is het afkeurenswaardig.
  • Het klysma: dat wat de afvalstoffen uit het lichaam doet komen. Omdat wat het lichaam binnengaat medicijn is en geen voeding, en het gaat niet via de gewone weg.
  • Het onvermijdelijke is toegestaan voor de vastende, zoals speeksel slikken, het stof van de weg, zoals ook het ruiken van lekkere geuren is toegestaan. En aan de vrouw is het toegestaan om (als het noodzakelijk is) het eten te proeven en het daarna uit te spugen, zodat het niet in het lichaam terechtkomt en het vasten verbreekt.
  • Het is toegestaan voor de vastende om op te staan in staat van onreinheid, ongeacht of dat voortkomt uit een droom of uit geslachtsgemeenschap. Het beste is om zich te wassen voor het slapengaan. ‘Aisha en Umm Salma (moge God tevreden over hen zijn) hebben overgeleverd: “de Profeet (vrede zij met hem) stond ’s ochtends op in staat van onreinheid voortgekomen uit geslachtsgemeenschap, hij waste zich en ging vervolgens vasten”.
  • Het is toegestaan voor de vastende dat hij door blijft eten tot de eerste ochtendschemering. Als de schemering verschijnt terwijl eten in zijn mond is, dan is hij verplicht het uit te spugen. Als hij dat doet is zijn vasten geldig. En als hij het eten in zijn mond doorslikt, dan heeft hij gekozen om het vasten te verbreken. Het beste is om even voor de ochtendschemering te stoppen met eten.

Ten zevende: gewoontes en gebruiken van het vasten

  • Laatste maaltijd (suhur): de Gezant Gods (vrede zij met hem) heeft gezegd: “Eet uw maaltijd voor het vasten aanbreekt, want tijdens de laatste maaltijd (suhur) krijg je zegeningen”. Allen waren het erover eens. Geniet de laatste maaltijd, al is het met een slokje water. Het tijdstip ervan is vanaf het midden van de nacht tot de eerste ochtendschemering, het is naar voorbeeld van de Gezant Gods (vrede zij met hem) om het uit te stellen.
  • Het eten van ‘ontbijt’ (iftar), snel na zonsondergang. Volgens de woorden van de Gezant Gods (vrede zij met hem): “De mensen zullen in goede toestand blijven verkeren zolang zij zich haasten tot het ‘ontbijt’ (iftar)”. Allen waren het erover eens. Het is aanbevelenswaardig dat men bij het ‘ontbijt’ dadels neemt en dat het aantal oneven is. Als dat er niet is neem dan water. Vervolgens bidden en daarna eten als er eten aanwezig is. Het is toegestaan om te eten en daarna te bidden.
  • Smeekbede doen bij het ‘ontbijt’ volgens wat gezegd is over de Gezant Gods (vrede zij met hem): “de dorst is verdwenen, de aders zijn vochtig geworden, de beloning is vastgelegd in de wil van God”. Overgeleverd door Abu Daawud en al-Nasaa’i als toevoeging bij de bekende smeekbede van het eten:  “O, Allah, zegen ons in wat U voor ons in voorziening heeft geschonken en bescherm ons tegen de bestraffing van het vuur”. Overgeleverd door Ibn al-Sina.
  • Het nalaten van wat in tegenspraak met het vasten is;  liegen, roddelen, lasterpraat, kletspraat en de rest dat verboden is in de islam. Zodat men vroomheid, godvrezendheid (taqwa) kan realiseren. Dat is het doel van het vasten. Hij (vrede zij met hem) zei: “het vasten gaat niet alleen over eten en drinken, maar ook over het zich onthouden van laster en kletspraat. Als iemand je vervloekt of zich belachelijk tegen je gedraagt, zeg dan: ik vast, ik vast”. Overgeleverd door al-Haakim en anderen. En hij (vrede zij met hem) zei: “Wie het niet kan laten om valse dingen te zeggen en slechte daden te doen, voor God is dan geen noodzaak om zijn eten of drinken te laten staan” Overgeleverd door de groep (geleerden) behalve Muslim.
  • Meer goede daden verrichten, speciaal het bestuderen van de Koran en het besteden  op de weg van God: (de Gezant Gods (vrede zij met hem) was de meest genereuze onder de mensen, hij bereikte het beste tijdens de Ramadan toen hij Djibril ontmoette. Djibril ontmoette hem elke nacht van Ramadan om hem de koran te leren…) Overgeleverd door de twee sheikhs.
  • Eigen inspanningen in aanbidding verrichten. Het in stand houden van de goede gebruiken (Sunna), de vrijwillige gebeden en speciaal de nachtelijke Ramadan-gebeden (tarawih). Volgens de woorden van de Gezant Gods (vrede zij met hem): “Wie Ramadan doet in geloof en rekening houdend met een beloning in het hiernamaals, hem worden zijn zonden vergeven”. Allen waren het erover eens.
  • Het schoonmaken van de tanden met een miswak-stokje; volgens de overlevering van Amar Ibn Rabi’a, hij zei: “Ik heb ontelbaar keren gezien dat de Profeet (vrede zij met hem) zijn tanden met miswak-stokje reinigde terwijl hij vastte”. Overgeleverd door al-Bukhaari.
  • Het nalaten van de toegestane dingen die hiervoor zijn vermeld, behalve de noodzakelijke. In het bijzonder de aderlatingen, het proeven van het eten en het uitstellen van het zich wassen tot na de ochtendschemering.

2 Comments

  1. Beste broeders/zusters
    Ik moet vandaag een spuit nemen bij de dokter omdat ik op vakantie ga naar bosnie waar veel bacterien zijn daarvoor moet ik me inenten moet ik dan vasten vandaag of niet??

    Selam alejkum

  2. in het begin had ik 2 dagen niet gevast en toen begon ik de 5e dag kreeg ik zware buik pijn moet ik doorgaan met vasten of moet ik stoppen en arme geld geven of etene geven of iets voor de arme doen etcetra etcetra

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Close